ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η Εργοθεραπεία (στα Αγγλικά: 'Occupational Therapy') είναι μια επιστήμη αποκατάστασης που προωθεί την υγεία παρέχοντας στους ανθρώπους τη δυνατότητα να εκτελέσουν ουσιαστικές και σκόπιμες δραστηριότητες. Οι Εργοθεραπευτές εργάζονται με άτομα που πάσχουν από ψυχικές, φυσικές (σωματικές), αναπτυξιακές ή/και συναισθηματικές διαταραχές, χρησιμοποιώντας θεραπείες οι οποίες αναπτύσσουν, ανακτούν ή διατηρούν τις δραστηριότητες καθημερινής ζωής των ατόμων. Ο Εργοθεραπευτής βοηθά τα άτομα όχι μόνο να βελτιώσουν τις βασικές κινητικές λειτουργίες τους και τις ικανότητες συλλογιστικής τους, αλλά επίσης να αντισταθμίσουν τη μόνιμη απώλεια της εκάστοτε λειτουργίας. Ο απώτερος στόχος της Εργοθεραπείας είναι να βοηθήσει τα άτομα να έχουν ανεξάρτητη, παραγωγική και ικανοποιητική ζωή. Επιπλέον, οι Εργοθεραπευτές ασχολούνται ολοένα και περισσότερο με την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των κοινωνικών, πολιτικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που συμβάλλουν στον αποκλεισμό και τη στέρηση έργου.
ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ (SI)
Η Αισθητηριακή ολοκλήρωση ορίζεται ως : « Η νευρολογική διαδικασία που οργανώνει τις αισθήσεις από το σώμα μας και από το περιβάλλον και μας καθιστά ικανούς να χρησιμοποιήσουμε το σώμα μας πιο αποτελεσματικά μέσα στο περιβάλλον» A .J. Ayres, 1989
Με άλλα λόγια ο εξειδικευμένος θεραπευτής κατόπιν σωστής αξιολόγησης και ερμηνείας των αποτελεσμάτων σχεδιάζει το θεραπευτικό πρόγραμμα παρέχοντας στο παιδί πλούσια απτική, ιδιοδεκτική και αιθουσαία εισροή μεμονομένα ή συνδιαστικά. Η παρέμβαση στηρίζεται στις εκάστοτε ανάγκες του παιδιού και τα συστήματα που επιρρεάζονται είτε λόγω διαταραχή στη καταγραφή (το κεντρικό νευρικό σύστημα ανιχνεύει την αισθητηριακή εισροή-ερέθισμα το οποίο κάποιες φορές μπορεί να γίνει αντιληπτό σε υπερβολικό βαθμό αλλά και να περάσει απαρατήρητο) ή τη ρύθμιση (διαδικασία του κεντρικού νευρικού συστήματος η οποία μας επιτρέπει να προσέξουμε τα σημαντικά και να φιλτράρουμε τα ασήμαντα ερεθίσματα και την κατάλληλη συναισθηματική ή συμπεριφορική αντίδραση σε αυτά)
Θεραπεία σίτισης (βασισμένη
στο μοντέλο SOS Feeding approach)
Το SOS Approach to Feeding (Sequential Oral Sensory) είναι μια οργανωμένη προσέγγιση για παιδιά που παρουσιάζουν έντονη επιλεκτικότητα στο φαγητό, περιορισμένο ρεπερτόριο τροφών, άρνηση νέων τροφών ή δυσκολίες που σχετίζονται με τις αισθητηριακές και στοματοκινητικές απαιτήσεις της σίτισης.
Η προσέγγιση αντιμετωπίζει τη σίτιση ως μια σύνθετη δεξιότητα που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: το αισθητηριακό σύστημα, τις στοματοκινητικές δεξιότητες, τη συμπεριφορά, τη μάθηση, τη συναισθηματική κατάσταση και το περιβάλλον του γεύματος.
Βασική αρχή του SOS Feeding είναι ότι το παιδί δεν πιέζεται να φάει. Μέσα από σταδιακή και συστηματική έκθεση μαθαίνει να ανέχεται, να εξερευνά και τελικά να δοκιμάζει νέες τροφές. Η διαδικασία μπορεί να ξεκινά από το να βρίσκεται απλώς κοντά στην τροφή και να προχωρά σταδιακά στην επαφή, τη μυρωδιά, τη γεύση και την κατανάλωσή της.
Στόχος είναι να μειωθεί το άγχος γύρω από το φαγητό, να διευρυνθεί σταδιακά το διατροφικό ρεπερτόριο και το παιδί να αναπτύξει μια πιο λειτουργική και ασφαλή σχέση με τη σίτιση. Η παρέμβαση προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε παιδιού και, όταν χρειάζεται, εντάσσεται σε διεπιστημονική αξιολόγηση και συνεργασία με την οικογένεια.
Εκπαίδευση σε Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής & Ημιαυτόνομη Διαβίωση
Εκπαίδευση σε Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής & Ημιαυτόνομη Διαβίωση
Η μετάβαση από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή αποτελεί ένα σημαντικό στάδιο για τους εφήβους και τους νέους στο φάσμα του αυτισμού. Η ανάπτυξη της αυτονομίας δεν αφορά μόνο το τι μπορεί να κάνει κάποιος μόνος του, αλλά και το να μπορεί να οργανώνει την καθημερινότητά του, να κάνει επιλογές, να ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται και να συμμετέχει όσο το δυνατόν πιο ενεργά στη ζωή του.
Η εκπαίδευση σε Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής περιλαμβάνει δεξιότητες όπως η προσωπική φροντίδα και υγιεινή, η επιλογή και φροντίδα ρούχων, η προετοιμασία απλών γευμάτων, η οργάνωση του προσωπικού χώρου, οι αγορές, η διαχείριση χρημάτων και χρόνου, η χρήση μεταφορικών μέσων και η ασφαλής μετακίνηση στην κοινότητα.
Στην ημιαυτόνομη διαβίωση, οι δεξιότητες αυτές συνδυάζονται μέσα σε πραγματικές συνθήκες καθημερινότητας. Ο νέος εκπαιδεύεται σταδιακά να σχεδιάζει και να ολοκληρώνει καθημερινές υποχρεώσεις, να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες καταστάσεις, να παίρνει αποφάσεις και να αναγνωρίζει πότε χρειάζεται υποστήριξη.
Η παρέμβαση σχεδιάζεται εξατομικευμένα, με βάση το αναπτυξιακό και λειτουργικό προφίλ, τις ανάγκες και τους προσωπικούς στόχους κάθε εφήβου ή νέου. Η βοήθεια παρέχεται στον βαθμό που είναι απαραίτητη και μειώνεται συστηματικά καθώς αναπτύσσεται η δεξιότητα.
Στόχος δεν είναι μια θεωρητική «ανεξαρτησία», αλλά κάτι πιο ουσιαστικό: περισσότερη αυτονομία, συμμετοχή και έλεγχος της ίδιας του της καθημερινής ζωής.