Ένα παιδί με περιορισμένο προφορικό λόγο στα ελληνικά αρχίζει να μετρά στα αγγλικά, να ονομάζει αντικείμενα ή να χρησιμοποιεί φράσεις που κανείς στο σπίτι δεν του έχει μάθει. Και μάλιστα με εξαιρετική προσφορά! Κάποιες φορές δείχνει σαφή προτίμηση στα αγγλικά, ξαφνιάζοντας εμάς τους θεραπευτές αλλά και την οικογένεια του. Το φαινόμενο μελετάται ως «απροσδόκητη διγλωσσία». Περιγράφει την απόκτηση στοιχείων μιας γλώσσας που απουσιάζει από τις καθημερινές κοινωνικές αλληλεπιδρά

Φράσεις όπως «οι λογοθεραπείες είναι μόδα» ή «τα κέντρα φυτρώνουν σαν μανιτάρια» ακούγονται εύκολα. Και πληγώνουν. Πληγώνουν γονείς παιδιών με πραγματικές, ορατές ή αόρατες δυσκολίες. Πληγώνουν και επαγγελματίες που έχουν επιλέξει να αφιερώσουν μεγάλο μέρος της ζωής, της εκπαίδευσης και της καθημερινότητάς τους στην υποστήριξη αυτών των παιδιών και των οικογενειών τους. Συνήθως με αφοσίωση, προσήλωση και, κυρίως, πηγαία αγάπη γι’ αυτό που κάνουν. Η μητέρα που δεν μπορεί να πά

Λέμε συχνά πως το σχολείο είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας. Ίσως όμως η πρώτη πραγματική μικρογραφία της να βρίσκεται ακόμη πιο κοντά μας. Μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. Ακόμη και χωροταξικά, ένα σπίτι μοιάζει εντυπωσιακά με μια μικρή κοινότητα. Υπάρχουν ιδιωτικοί χώροι. Το δωμάτιό μου, τα πράγματά μου, το συρτάρι μου. Εκεί μαθαίνω ότι έχω δικαίωμα στην ιδιωτικότητα, αλλά και ευθύνη για τον χώρο που μου ανήκει. Υπάρχουν κοινόχρηστοι χώροι. Το σαλόνι, η κουζίνα, το μπάνιο. Χώρ

Η έννοια της Σειράς, της Ακολουθίας και της Αιτιότητας στην εκπαίδευση του Αυτισμού. Ένα παιδί με Αυτισμό συχνά αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως μια σειρά από αποσπασματικές εικόνες, στατικές, ανεξάρτητες, χωρίς νήμα που να τις δένει (νοηματικά ή εννοιολογικά). Το πριν και το μετά δεν συνθέτουν αυτόματα ένα "επειδή" τουλάχιστον όχι φυσικά όπως συμβαίνει σε έναν τυπικά αναπτυσσόμενο εγκέφαλο. Κι αυτή η δυσκολία εκτός από γνωστική αδυναμία δείχνει να είναι κάτι πιο βαθύ που μοιάζει

Τα τελευταία χρόνια η γλώσσα της ψυχολογίας και της παιδικής ανάπτυξης γέμισε εύκολες, συχνά εντυπωσιακές και πιασσάρικες λέξεις. Χειριστικό παιδί. Τοξικός γονέας. Νάρκισσος πατέρας. Τραυματική μητέρα. Λέξεις γρήγορες που κυκλοφορούν και ανακυκλώνονται εύκολα στα κοινωνικά δίκτυα. Λέξεις που μοιάζουν να εξηγούν τα πάντα μέσα σε δευτερόλεπτα. Χωρίς κόπο. Μόνο που η ανθρώπινη ανάπτυξη δεν λειτουργεί έτσι. Ένα παιδί που φωνάζει δεν είναι απαραίτητα χειριστικό. Μπορεί να είναι έν

Έχεις δει παιδί να επαναλαμβάνει τη δική σου ερώτηση; Έχεις δει να αλλάζει τη φωνή του μιμούμενο τον αγαπημένο του YouTuber; Αυτό που ονομάζουμε ηχολαλία αλλά και ηχοπραξία (η μίμηση κινήσεων) δεν είναι απλές και "άδειες" μιμήσεις. Είναι το σώμα που χτίζει την σκέψη πριν προλάβει να το κάνει γλώσσα. Πριν την επεξεργασία που θα θα γίνει λειτουργική γλώσσα. Σ' εκείνο το επίπεδο που απλά κάνει δικό του, αυτό που βλέπει ή ακούει. Χωρίς διάκριση συχνά. Η σκέψη που οδηγεί στη γλώσ

Στα γιορτινά τραπέζια ακολουθούμε οι περισσότεροι ένα ορισμένο συμπεριφορικό μοτίβο. Λέμε "μιαμ, τέλεια θα τα δοκιμάσω όλα, Αλλά θα φάω από λίγο. Πεινάω εξάλλου. Και χωρίς να το καταλάβουμε έχουμε εντοπίσει και πέσει με τα μούτρα στο αγαπημένα μας εδέσματα. Και κάποιοι κάνουμε υπερφαγία. Και κει που το σύστημα αρχίζει να καταρρέει λέμε «Έσκασα αλλά ήρθε και το γλυκό, δε γίνεται να μην το γευτώ κι αυτό, μέρες που 'ναι» Το φαγητό ήταν καλό. Το πρόβλημα δεν ήταν οτι έφαγες. Ήτ

Υπάρχει μια γλώσσα που δεν λέγεται μονάχα με λέξεις. Υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν εξηγείται με τους χρόνους των ρημάτων όπως τους ξέρουμε. Εμείς λέμε «εγώ είμαι», «εγώ έκανα», «θα κάνω». Αλλά μερικές φορές η σκέψη κινείται διαφορετικά. Η γλώσσα, η κίνηση, η αίσθηση συνδιαμορφώνουν μια άλλη αντίληψη του κόσμου. Όπως στον Αυτισμό. Με τον άλλο τρόπο στη γλώσσα, στην κίνηση, στην αντίληψη. Η γλώσσα της ενσώματης γνώσης Η θεωρία Embodied Cognition μας λέει πως δεν σκεφτόμαστ

Η «συμπερίληψη» δημιουργεί τον Άλλον. Τον ξένο. Όσο περισσότερο τη σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νιώθω πως κάτι βαθιά στραβό κρύβεται μέσα...

Όταν ακούμε τη λέξη «Αυτισμός», οι περισσότεροι σκέφτονται τις γνωστές περιγραφές του. Δυσκολίες στην επικοινωνία, απουσία ομιλίας,...

Κάποτε, όλα έπρεπε να μπουν σε κουτιά. Με ταμπελάκι απ' έξω. Ήσουν "κανονικός" ή "όχι". Είχες "το πρόβλημα" ή "δεν το είχες". Ήσουν μέσα...

Καλοκαίρι με το παιδί στον Αυτισμό. Συνεχίζουμε την εκπαίδευση, αλλάζουμε ρυθμό και περιεχόμενο!! Το καλοκαίρι πρέπει να είναι συνώνυμο...

Σε άλλες μας δημοσιεύσεις έχουμε μιλήσει πολύ για την "οριοθέτηση" της δυσκολίας μέσα στην οικογένεια και το πώς ένα τρίπτυχο...

Κάποτε είπα σε ένα παιδί: Μη "φάμε" το χρόνο μας με αυτό. Και με κοίταξε. Έκανε μια παύση γεμάτη περιέργεια και αγωνία στο βλέμμα του. Τι...

Πρόσφατα εκθέσαμε εφήβους με μαθησιακές δυσκολίες στις δυνατότητες που προσφέρει σήμερα η ΤΝ ως απλός συνομιλητής (chatbots) όπου...

Πριν πολλά χρόνια ξεφυλλίζοντας τα ημερολόγια συμπεριφοράς που τόσο σχολαστικά κρατούσε μια μητέρα διαπιστώσαμε και οι δύο με έκπληξη ένα...

Στις συζητήσεις για τα προγράμματα αποκαταστάσεις ατόμων με οποιαδήποτε αναπηρία ή νευροδιαφορετικότητα θα μας ακούσεις να μιλάμε για...

Έχετε σακούλες σκουπιδιών στο σπίτι; Πιθανόν. Είναι αλήθεια ότι μερικές το γράφουν και πάνω. Ωραία ως εδώ. Έχετε γεμίσει ποτέ μια τέτοια...

Τις προάλλες μια μεγάλη ομάδα νευροτυπικών παιδιών θαύμαζε (και δε δυσκολεύομαι να σκεφτώ οτι "αποδεχόταν ευκολότερα" ) τον μικρό Δ. πού...

Εξάσκηση στο δακτυλοδείξιμο και την πρώτη επικοινωνία Η αυθόρμητη και φυσική κίνηση του παιδιού ν' απομονώσει το δείκτη για να πατήσει το...