Φτάνει με τους "νάρκισσους γονείς" και το "τραύμα". Η ποπ ψυχολογία δε μεγαλώνει παιδιά. Γιάννης Μπούγος Ψυχολόγος Δ/ντής "Σύναψις"

Τα τελευταία χρόνια η γλώσσα της ψυχολογίας και της παιδικής ανάπτυξης γέμισε εύκολες, συχνά εντυπωσιακές και πιασσάρικες λέξεις.

Χειριστικό παιδί. Τοξικός γονέας. Νάρκισσος πατέρας. Τραυματική μητέρα.

Λέξεις γρήγορες που κυκλοφορούν και ανακυκλώνονται εύκολα στα κοινωνικά δίκτυα.

Λέξεις που μοιάζουν να εξηγούν τα πάντα μέσα σε δευτερόλεπτα. Χωρίς κόπο.

Μόνο που η ανθρώπινη ανάπτυξη δεν λειτουργεί έτσι.

Ένα παιδί που φωνάζει δεν είναι απαραίτητα χειριστικό. Μπορεί να είναι ένα παιδί που δεν έχει ακόμη γλώσσα για να πει αυτό που νιώθει.

Ένα παιδί που αντιστέκεται δεν είναι απαραίτητα κακομαθημένο. Μπορεί να παλεύει να ρυθμιστεί.

Ένα παιδί που επαναλαμβάνει, επιμένει, διαμαρτύρεται ή προσκολλάται δεν εκτελεί κάποιο σχέδιο εξουσίας και επιβολής απέναντι στους γονείς του. Συνήθως απλώς αναπτύσσεται.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους γονείς.

Η σημερινή κουλτούρα μοιάζει να έχει μετατρέψει τη λέξη νάρκισσος σε καθημερινή προσβολή. Οποιοσδήποτε γονέας απογοητεύσει, υψώσει τη φωνή του, κάνει λάθος ή δυσκολευτεί να καταλάβει το παιδί του κινδυνεύει να χαρακτηριστεί έτσι.

Όμως η πραγματική ψυχολογία είναι πολύ πιο απαιτητική από τα σύντομα reels των τριάντα δευτερολέπτων.

Ο ναρκισσισμός είναι μια σύνθετη δομή προσωπικότητας. Δεν είναι μια στιγμή θυμού στο τραπέζι.

Η τοξικότητα δεν είναι μια κακή μέρα ή ένας αφοριστικός λόγος

.

Η χειριστικότητα δεν είναι μια παιδική κρίση.

Η ποπ κουλτούρα στην ψυχολογία προσφέρει κάτι που ακούγεται παρήγορο αλλά είναι επικίνδυνο. Προσφέρει γρήγορες ετικέτες αντί για κατανόηση.

Και οι ετικέτες έχουν ένα σοβαρό πρόβλημα. Σταματούν την σκέψη και την εμβάθυνση.

Όταν πεις ότι το παιδί είναι χειριστικό δεν χρειάζεται πλέον να αναρωτηθείς τι συμβαίνει μέσα του.

Όταν πεις ότι ο γονέας είναι τοξικός δεν χρειάζεται πλέον να καταλάβεις την ιστορία του, την αγωνία του, τα όρια των δικών του αντοχών.

Η βαθιά ψυχολογία δεν βιάζεται τόσο.

Ξεκινά από μια πιο δύσκολη παραδοχή.

Οι άνθρωποι είναι πολύ πιο σύνθετοι από τις λέξεις που τους αποδίδουμε.

Ένα παιδί είναι ταυτόχρονα βιολογία, νευροανάπτυξη, σχέση, μίμηση, σώμα, ρυθμός, περιβάλλον, ιστορία.

Ένας γονέας είναι ταυτόχρονα αγάπη, φόβος, κόπωση, ενοχή, ελπίδα, προσωπικό παρελθόν και καθημερινός αγώνας.

Η πραγματική κατανόηση της ανάπτυξης και των δυναμικών μιας οικογένειας απαιτούν κάτι που η ποπ ψυχολογία αποφεύγει.

Χρόνο.

Παρατήρηση.

Ταπεινότητα μπροστά στην πολυπλοκότητα του ανθρώπου.

Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν είναι μια μάχη εξουσίας ανάμεσα σε μικρούς χειριστές και προβληματικούς γονείς. Είναι μια μακρά διαδικασία συντονισμού δύο ατελών οργανισμών που μαθαίνουν να ζουν μαζί.

Το παιδί μαθαίνει να γίνεται άνθρωπος.

Ο γονέας μαθαίνει να γίνεται γονέας.

Και αυτό το μάθημα δεν χωράει σε ετικέτες.

Ίσως λοιπόν η μεγαλύτερη ευθύνη των ανθρώπων που ασχολούνται σοβαρά με την παιδική ανάπτυξη να είναι αυτή.

Να υπερασπίζονται την πολυπλοκότητα του ανθρώπου απέναντι στην ευκολία των λέξεων.

Γιατί όταν σταματήσουμε να βάζουμε ετικέτες στα παιδιά και στους γονείς, τότε αρχίζουμε επιτέλους να τους βλέπουμε!!