Όταν το «κι άλλο» γίνεται «πολύ». Το γιορτινό τραπέζι και η νευροβιολογία του Αυτισμού. Γ.Μπούγος Ψυχολόγος, Δ/ντής "Σύναψις"

Στα γιορτινά τραπέζια ακολουθούμε οι περισσότεροι ένα ορισμένο συμπεριφορικό μοτίβο. Λέμε "μιαμ, τέλεια θα τα δοκιμάσω όλα, Αλλά θα φάω από λίγο. Πεινάω εξάλλου. Και χωρίς να το καταλάβουμε έχουμε εντοπίσει και πέσει με τα μούτρα στο αγαπημένα μας εδέσματα. Και κάποιοι κάνουμε υπερφαγία. Και κει που το σύστημα αρχίζει να καταρρέει λέμε «Έσκασα αλλά ήρθε και το γλυκό, δε γίνεται να μην το γευτώ κι αυτό, μέρες που 'ναι»

Το φαγητό ήταν καλό.

Το πρόβλημα δεν ήταν οτι έφαγες.

Ήταν ότι έφαγες παραπάνω απ’ όσ UIο άντεχε το σύστημα.

Τα αποτελέσματα τα ζούμε οι περισσότεροι κάθε χρόνο. Ψάχνοντας τον κοντινότερο καναπέ να δώσουμε πολύτιμο χρόνο στον οργανισμό μας να συνέλθει.

Τι σχέση μπορεί να έχει όλο αυτό με τον Αυτισμό;

Ίδιο μοτίβο, σε διαφορετικό πεδίο! Και η αρχή μια πολύ σοβαρής συζήτησης.

Το σώμα μας (ο εγκέφαλός μας) δεν λειτουργεί με το δίπολο καλό-κακό.

Λειτουργεί με το τρίπτυχο

λίγο → βοηθά

αρκετό → ρυθμίζει

πολύ → αποδιοργανώνει

Αυτό που στο τραπέζι λέγεται υπερφαγία, στο νευρικό σύστημα λέγεται υπερδιέγερση.

Και στον Αυτισμό αυτό το μοτίβο εμφανίζεται ξεκάθαρα, με άλλους όρους.

Όταν η διέγερση βοηθά

Πολλά παιδιά στο φάσμα ζητούν έντονη κίνηση, αγαπούν την κούνια, το τραμπολίνο κοκ

Φαίνονται πιο ήρεμα ενώ κινούνται

Και πράγματι η αιθουσαία και ιδιοδεκτική διέγερση οργανώνει γιατί μειώνει τον αισθητηριακό «θόρυβο» και βοηθά τη συγκέντρωση και τη συναισθηματική σταθερότητα

Είναι το αντίστοιχο του "έφαγα (λίγο) και συνήλθα."

Όταν το ίδιο πράγμα γίνεται πρόβλημα

Κάποια στιγμή όμως, χωρίς προειδοποίηση, το παιδί

αποδιοργανώνεται

εκνευρίζεται

καταρρέει ή αποσύρεται

Και τότε αναρωτιέσαι

«Μα πριν του έκανε καλό. Του άρεσε»

Ναι.Όπως μας αρέσε και το τρίτο πιάτο παστίτσιο.

Το ερέθισμα δεν άλλαξε.

Αυτό που άλλαξε ήταν ότι το νευρικό σύστημα πέρασε το όριό του.

Υπάρχει νευροβιολογία πίσω από αυτό και μια πολύ ικανοποιητική εξήγηση.

Στον Αυτισμό το παράθυρο βέλτιστης διέγερσης (το «χόρτασα» ας πούμε) είναι στενό. Η μετάβαση από «είμαι καλά» σε «είναι πολύ» είναι απότομη ενώ τα συστήματα φρένου του εγκεφάλου αργούν να επέμβουν.

Άρα η διέγερση δεν μειώνεται σταδιακά αλλά καταρρέει.

Ακριβώς όπως το στομάχι μας «ψιθύρισε» «φτάνει» και το αγνοήσαμε, αλλά κατέληξε να φωνάζει στο τέλος «ΤΕΛΟΣ».

Πολλά παιδιά στο φάσμα λοιπόν

δεν αναγνωρίζουν εύκολα τα εσωτερικά σήματα κορεσμού όπως επίσης δεν νιώθουν έγκαιρα ότι «κάτι παραπάει»

Όπως ακριβώς κι εμείς στο γιορτινό τραπέζι.

Η διαφορά είναι ότι εμείς απλώς υποφέρουμε λίγο.

Εκείνα χάνουν τη ρύθμιση ολόκληρου του συστήματος

Τι κάνουμε λάθος ως ενήλικες-φροντιστές.

Λέμε «αφού του αρέσει, ας συνεχίσει» ή

«θα κουραστεί και θα σταματήσει μόνο του»

Αλλά τότε είναι σαν να λέμε «Αφού τρώει ακόμα, δεν έχει σκάσει.»

Στον Αυτισμό, αυτό δεν ισχύει.

Η σωστή ρύθμιση χρειάζεται δοσολογία, παύσεις, καταγραφή

και όχι περισσότερη ένταση.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι κάτι ήταν κακό.

Το πρόβλημα είναι ότι ήταν καλό… αλλά παραπάνω απ’ όσο άντεχε το σύστημα.

Και η φροντίδα δεν είναι να στερήσεις το ερέθισμα.

Είναι να το προσφέρεις μέχρι το σημείο που ρυθμίζει, όχι μέχρι το σημείο που καταρρέει.

Αυτό δεν είναι υπερπροστασία.

Είναι αυστηρή νευροβιολογία